Connect with us

Business

Linja hekurudhore Durrës – Prishtinë, projekt i domosdoshëm – Bota Sot

Published

on

Ndërtimi i hekurudhës që lidh Kosovën me Shqipërinë do jetë mundësi e mirë për të ulur koston e udhëtimit, stimulojë zhvillimin ekonomik dhe njëherësh rrit rëndësinë strategjike të shtetit, thotë Sadulla Avdiu, profesor në Fakultetin e Ndërtimtarisë dhe Halim Gjergjizi, profesor në Kolegjin privat “Dardania”.

Kosova dhe Shqipëria, në mbledhjen e përbashkët të dy qeverive, e cila u mbajt më 2 tetor në Tiranë, kanë nënshkruar një memorandum bashkëpunimi për ndërtimin e linjës hekurudhore Prishtinë-Durrës.

Ky memorandum ka të bëjë me pikën e marrëveshjes së nënshkruar në Uashington ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, ku të dyja palët janë pajtuar se do t’i përkushtohen një studimi të fizibilitetit për mundësitë e lidhjes së infrastrukturës hekurudhore Beograd- Prishtinë, me një port në det të thellë në Adriatik.

Linja hekurudhore Durrës- Prishtinë-Merdarë do vazhdojë në Nish.

Ministritë e të dy qeverive ( Kosovës dhe Shqipërisë) janë dakorduar që të lëvizin shpejt në përgatitjen e plotë të studimit të fizibilitetit dhe sigurimit të fondeve nga SHBA-ja BE-ja dhe buxhetet e të dy qeverive.

Linja hekurudhore lehtëson qarkullimin

Sadullah Avdiu, profesor i lëndës “Projektimi i Hekurudhave”, në Fakultetin e Ndërtimtarisë dhe Arkitekturës, thotë për Radion Evropa e Lirë se investimi në transportin hekurudhor do të lehtësojë qarkullimin e qytetarëve dhe mallrave për të dy shtetet, por edhe lidhjen me vende të rajonit.

“Në krahasim me transportin rrugor, transporti hekurudhor është shumë më i lirë, kështu që Kosova përfiton shumë sepse shkurton distancën shumë”, tha Avdiu.

Edhe Halim Gjergjizi, profesor i politikave ekonomike në Kolegjin privat “Dardania”, thotë se me ndërtimin e linjave hekurudhore Kosova largohet nga izolimi në këtë fushë. Ai konsideron se përveç leverdisë që do të kenë qytetarët e Kosovës dhe Shqipërisë, linja hekurudhore rrit edhe interesimin edhe për investitorët e huaj.

“Transporti hekurudhor rrit rëndësinë specifike të shtetit. Kosova ka qenë e mbyllur me dekada sa i përket infrastrukturës hekurudhore, tashmë me këtë linjë Kosova bëhet nyje e rëndësishme në pjesën e Evropës. Infrastruktura rrugore është parakusht për investime dhe zhvillim ekonomik”, tha Gjergjizi.

Kryeministri i Kosovës, Avdullah Hoti, në Tiranë ka thënë se gjatë muajve të fundit kanë punuar në vazhdimësi që të jenë një qeveri e cila shihet si kontribuuese e paqes dhe stabilitetit në rajon.

“Përmes këtij projekti besoj se do të ndërrojë komplet konjektura ekonomike në rajon dhe më gjerë”, tha Hoti.

Por, si do të ndërtohet kjo linjë, sa do të kushtojë, a do riparohet hekurudha e vjetër Prishtinë -Prizren, apo do ndërtohet linje e re, ushtruesi i detyrës se kryeshefi ekzekutiv të kompanisë “Infrakos” nuk ka qenë i qasshëm për këto përgjigjje.

Kosova ka qenë e gatshme për linjën hekurudhore Durrës-Prishtinë

Përveç linjës hekurudhore që lidh Kosovën dhe Shqipërinë, në vitin 2013 ka përfunduar autostrada ‘Ibrahim Rugova’.

Ndryshe, autoritetet në Prishtinë vazhdimisht kanë konfirmuar gatishmërinë për realizimin e projekteve të linjave hekurudhore dhe rrugore me vendet e rajonit, siç është linja hekurudhore Durrës – Prishtinë – Nish, projekt ky që lidh Shqipërinë, Kosovën dhe Serbinë.

Projektet rajonale hekurudhore ishin diskutuar edhe në Procesin e Berlinit, pjesë e të cilit është edhe Kosova.

Ky proces ishte iniciuar nga kancelarja gjermane Angela Merkel në vitin 2014, në të cilin përfshihen dymbëdhjetë shtete, gjashtë shtete të Ballkanit Perëndimor të cilat janë në faza të ndryshme të procesit të integrimit në Bashkimin Evropian dhe gjashtë shtete anëtare të BE-së.

Infrastruktura hekurudhore në Kosovë aktualisht vazhdon të përballet me një gjendje jo të mirë. Binarët, ndërtesat e stacioneve, stabilimentet sinjalizuese, pastaj operimet hekurudhore, lokomotivat, vagonët e udhëtarëve janë të vjetruara.

Modernizimi i segmenteve hekurudhore

Për të përmirësuar këtë infrastrukturë, vitin e kaluar ka filluar rehabilitimi i disa segmenteve hekurudhore, siç është segmenti Prishtinë – Hani i Elezit në kufi me Maqedoninë, që përfshin hekurudhën në një gjatësi prej 65 kilometrash.

Ndërkohë, po paralajmërohet që së shpejti të fillojë edhe linja e dytë, që përfshin rrjetin hekurudhor Prishtinë – Leshak, në kufirin me Serbinë.

Aktualisht, në Kosovë vija të rregullta për transport të brendshëm përmes trenave, ka në relacionin Prishtinë – Pejë, Hani i Elezit – Fushë Kosovë dhe anasjelltas.

Ndërsa, për transport ndërkombëtar, hekurudhat e Kosovës, kanë një tren të rregullt, që quhet “treni i shpejtë”, i cili qarkullon një herë në ditë në relacionin Prishtinë – Shkup – Prishtinë./REL

Alsat

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Business

Gligorova: Qytetarët duhet të besojnë në të dhënat zyrtare të Bankës Popullore, e jo në spekulime

Published

on

Treguesit specifik dëshmojnë se sistemi bankar në vend është i qëndrueshëm, pohon në paraqitjen e saj të sotme, në emisionin “Magazina Ekonomike” në Alsat, Viktorija Gligorova nga Sektori i Mbikëqyrjes në BPRM. E pyetur për sqarim pas spekulimeve publike se e ardhmja e disa prej bankave në vend është vënë në pikëpyetje, Gligorova thotë:

Në emër të Bankës Popullore, ne apelojmë te qytetarët dhe kompanitë, që të besojnë në të dhënat zyrtare mbi funksionimin e sistemit bankar, që publikohen rregullisht nga Banka Popullore dhe të dhënat e bankave individuale, të cilat ata vetë i publikojnë mbi punën e tyre”, tha Gligorova.

Alsat

Continue Reading

Business

Paratë e Trustit, në kursime

Published

on

Mbi 198 milionë euro të tërhequra nga Fondi i Kursimeve Pensionale, nuk e kanë ndihmuar dukshëm ekonominë e vendit.

Në rritjen prej 11 për qind të depozitave në bankat e Kosovës gjatë 2020-ës, për 40 për qind besohet se ka ndikuar tërheqja e kursimeve të Trustit, të cilat janë deponuar në llogari private, por nuk janë shpenzuar menjëherë, thuhet në një raport të Institutit GAP nga Prishtina, të publikuar në mars të vitit 2021. Sipas këtij raporti, “një numër i madh i kontributpaguesve nuk kanë shpenzuar mjetet, por kanë kursyer”.

Pas miratimit të Ligjit për rimëkëmbjen ekonomike vitin e kaluar, qytetarët kanë pasur mundësi që të tërheqin 10 për qind të shumës së siguruar nga kursimet pensionale, që e kanë fituar gjatë kohës sa kanë punuar.

Miradija është një nga qytetarët e shumtë që ka tërhequr 10 për qind të kursimeve nga Trustit, të cilat ende nuk i ka shpenzuar.

“Le të më gjinden si rezervë, tashmë është pandemia e koronavirusit, ndonjë sëmundje apo shpenzim të papritur. Vlera e mjeteve nuk është e madhe, pasi unë herë pas herë kam punuar edhe pa kontratë”, tha Miradija.

Depozita, 4.3 miliardë euro

Rritja e vlerës së depozitave vërehet edhe në të dhënat zyrtare të Bankës Qendrore të Republikës së Kosovës. Kursimet e qytetarëve në bankat komerciale që operojnë në vend, në muajin nëntor të vitit të kaluar kanë qenë 4.1 miliardë euro, kurse në muajin dhjetor kjo vlerë ka arritur në mbi 4.3 miliardë euro, aq sa ishte edhe në muajin janar të këtij viti.

Mundësia për tërheqjen e 10 për qind të kursimeve pensionale, nga ish-kryeministri Avdullah Hoti, ishte bërë pas përkeqësimit të gjendjes financiare të familjeve dhe bizneseve, për shkak të pandemisë së shkaktuar nga koronavirusi. Me këto mjete vlerësohej se do të stimulohej kërkesa agregate.

Stimulimi i kërkesës agregate nënkupton rritjen e shpenzimeve që eventualisht do ta bënin qytetarët, pas marrjes së parave nga kontributet pensionale.

Kryetari i Odës së Afarizmit të Kosovës (OAK), Skënder Krasniqi, thotë se tërheqja e shumës se 10 për qind nga kursimet pensionale nuk ka ndikuar shumë në rritjen e kërkesës agregate, pasi sipas tij, njerëzit kanë hezituar të shpenzojnë paratë për shkak të situatës së panjohur me pandeminë.

“Rritja e depozitave është si rezultat i frikës për të investuar dhe frikës se çfarë do të ndodhë në të ardhmen, kështu që paratë kanë shkuar në llogaritë e kursimeve. Në këtë kuadër, qeveria duhet që të rrisë besimin te qytetarët dhe bizneset që të fillojnë të investojnë, duke i ofruar siguri më të madhe në investimet e tyre. Fatkeqësisht, deri tash një veprim i tillë nuk ka ndodhur”, tha Krasniqi.

Më 11 dhjetor, 2020, kishte filluar aplikimi online për tërheqjen e 10 përqindëshit të kursimeve nga Fondi i Kursimeve Pensionale, proces ky që ka zgjatur deri më 6 prill, 2021.

Mbi 198 milionë euro të tërhequra nga Trusti

Gjatë kësaj periudhe, vlera e tërhequr nga 10 për qind të kursimeve pensionale, ka arritur në rreth 198 milionë euro, nga 427.371 kontribuues, tha për Radion Evropa e Lirë, Jeton Demi, zëdhënës në Fondin e Kursimeve Pensionale të Kosovës.

Në bazë të ligjit, kontributpaguesit që kanë kursime deri në shumën 10 mijë euro, në rast të tërheqjes së 10 përqindëshit nga ana e tyre, Qeveria e Kosovës do t’i kompensojë ata brenda pesë vjetëve të ardhshme. Kurse, kontribuuesit që kanë më shumë se 10 mijë euro, nuk do të kompensohen.

Sipas të dhënave të Fondit të Kursimeve Pensionale, rreth 92 për qind e kontributpaguesve kanë mjete nën 10 mijë euro, kurse 8 për qind mbi 10 mijë euro.

Të gjithë të punësuarit në Kosovë paguajnë 10 për qind kontribute pensionale nga paga e tyre: 5 për qind të shumës së përgjithshme të pagës e paguan punëdhënësi nga buxheti i tij, kurse 5 për qind paguhet nga paga e punëtorit./REL

Alsat

Continue Reading

Business

Murati dhe zëvendësambasadori gjerman në Kosovë diskutojnë për Planin zhvillimor të Qeverisë Kurti

Published

on

Ministri i Financave, Punës dhe Transfereve Hekuran Murati ka pritur sot në takim zëvendësambasadorin e Republikës Federale të Gjermanisë në Kosovë Jan-Axel Voss, të shoqëruar edhe nga përfaqësuesit e Bankës Gjermane për Zhvillim (KfW) dhe Shoqërisë Gjermane për Bashkëpunim Ndërkombëtar (GIZ).

Me këtë rast është diskutuar për Planin zhvillimor të Qeverisë Kurti dhe për bashkëpunimin ndër institucional, me theks të veçantë për projektet e përbashkëta që ka Qeveria e Kosovës me Qeverinë gjermane përmes KfW-së dhe GIZ-it, thuhet në njoftim.

Gjatë takimit u theksua se objektivat e KFW-së dhe GIZ-it, janë të ngjashme me ato të Qeverisë së Republikës së Kosovës.

Andaj, Ministri Hekuran Murati dhe Zëvendësambasadorin Jan-Axel Voss, u dakorduan që të thellohet bashkëpunimi ndërmjet të Ministrisë së Financave, Punës dhe Transfereve, dhe Qeverisë gjermane përmes KfW-së dhe GIZ-it, për zhvillimin dhe zbatimin e projekteve të reja me qëllim të zhvillimit të Kosovës dhe përmirësimit të mirëqenies së qytetarëve të saj.

Alsat

Continue Reading

Trending