Connect with us

Entertainment

Shkencëtarët po imitojnë xixëllonjat për të avancuar trajtimet mjekësore

Published

on

Ka shumë arsye pse xixëllonjat shkëlqejnë. Ato janë një nga shembujt më të njohur të specieve biolumineshente në natyre dhe e përdorin dritën e tyre si paralajmërim për grabitqarët e mundshëm, për të identifikuar të tjera specie fluturuese që shkëlqejnë dhe sigurisht për të gjetur një partner.

– Advertisements –

Pamja e tyre ndriçuese që të magjeps është njëra anë e medaljes, ndërkohë që në anën tjetër kanë frymëzuar një ekip studiuesish ndërkombëtarë në Universitetin e Misurit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Duke shfrytëzuar po të njëjtin reaksion kimik që prodhojnë vezët e xixëllonjave, ekipi ka zhvilluar një pajisje mjekësore të imazherisë që ndizet kur futet brenda trupit të njeriut.

Përdorimet e mundshme të një pajisje të tillë, si tek njerëzit ashtu edhe të kafshët, janë zhvilluar dhe përfshijnë trajtimet më të mira për kancerin, diabetin apo sëmundjet infektive.

Një mjet i fuqishëm

“Ky është shembulli i parë i një aparati portativ të imazherisë biolumishente, me kosto të ulët që mund të përdoret në kafshë të mëdha jo-transgjenike siç është qeni,” – u shpreh Elena Goun, udhëheqësja e ekipit dhe profesore e asociuar e kimisë në Universitetin e Misurit.

“Lëvizshmëria dhe efektiviteti i kësaj teknologjie gjithashtu e bën këtë mjet të fuqishëm për t’u përdorur në shumë fusha të kërkimit paraklinik, kërkimit klinik dhe diagnostikimit,” – shtoi Goun.

Pra, si funksionon konkretisht?

Një xixëllonjë ndizet kur oksigjeni bashkëvepron me një enzimë të quajtur luciferase, duke bërë që maja e barkut të saj të lëshojë energji “dritë të ftohtë” në krahasim me nxehtësinë.

Në të njëjtën mënyrë, pajisja e imazherisë prodhuar nga ekipi i Universitetit të Misurit është e aftë të vlerësojë gjendjen e një organi duke zbuluar nivelet e dritës nga një reagim brenda trupit.

Sapo të futet në trup dhe të arrijë në organin e saj të synuar, pajisja lëshon një përbërës që prodhon dritë. Sasia e dritës së lëshuar do të jetë më e lartë nëse niveli i aktivitetit biologjik në organ është më i lartë (për shembull, toksiciteti i mëlçisë).

“Përdorimi i pajisjes mundëson që një organ të monitorohet pa ndikuar në aktivitetin e tij apo në reagimin fiziologjik të një pacienti, pavarësisht trajtimit që i nënshtrohet ai,” – tha Jeffrey Bryan, profesor i onkologjisë veterinare.

Treguesi i dritës së lëvizshme është i gjerë afërsisht 10 milimetra, vendoset në sipërfaqen e trupit pranë vendit ku kemi futur pajisjen dhe mat intensitetin e dritës.

Në varësi të niveleve të dritës që prodhohet, mjekët janë në gjendje të përcaktojnë sa i shëndetshëm është organi.

A është ky fundi i testeve me procedurë invazive?

Në fund të fundit, të kesh një pajisje që mund të tregojë përfundimisht nëse një trajtim po jep efekt në riparimin e një organi apo jo, mund të ketë ndikim shumë të gjerë në kujdesin ndaj pacientit, duke nënkuptuar këtu se testet e pakëndshme të zhvilluara me metodën invazive (me hapje/kirurgji) mund të marrin fund.

“Tani për tani, shumicën e kohës po kërkojmë përgjigje ndaj trajtimit duke pyetur pacientët se si ndihen dhe pastaj duke bërë teste të mëdha, invazive dhe të shtrenjta, për të parë nëse trajtimi po funksionon,” – tha Bryan.

“Ndonjëherë, kjo kërkon procedura të shumëfishta. Por, nëse mund të monitorojmë efektin e dëshiruar në një mënyrë minimalisht invazive dhe të vazhdojmë të monitorojmë progresin për një periudhë të gjatë kohore me këtë teknologji, kjo ndoshta do të zvogëlojë nevojën për testime invazive,” – shtoi ai.