Connect with us

Shendetsi

Ajri i ndotur mund të ndryshojë ADN-në tonë – ALSAT-M

Published

on


The New York Times

Toksinat e ajrit na dëmtojnë në shumë mënyra. Përveç lidhshmërisë së njohur me kancerin e mushkërive dhe sëmundjen e zemrës, shkencëtarët tani po gjejnë pika të reja kontakti me çrregullime të tilla si diabeti dhe sëmundja e Alzheimerit.

Nuk dihet se në çfarë mase ndotja e ajrit çon në këtë. Shkencëtarët po përpiqen gjithashtu të zbulojnë se si disa njerëz kanë fituar rezistencë.

Disa studiues argumentojnë se përgjigjet e këtyre pyetjeve qëndrojnë në të kaluarën tonë evolucionare. Edhe paraardhësit tanë kanë luftuar gjithashtu me toksinat nga ajri, thonë Benjamin Trambël i Universitetit të Arizonës dhe Kejleb Finç i Universitetit të Kalifornisë Jugore.

Ata shtojnë se paraardhësit tanë zhvilluan rezistencë ndaj këtyre ndotësve dhe se kjo përshtatje sot na siguron një gamë të kufizuar të mbrojtjes ndaj toksinave në ajër. Disa adaptime gjenetike, nga ana tjetër, na kanë bërë më të ndjeshëm ndaj sëmundjeve.

Rreth shtatë milionë vjet më parë, thatësirat në Afrikë u intensifikuan. Në savana në mënyrë periodike ka pasur stuhi të forta ranore nga Sahara.

“Kur pluhuri rritet, ju keni probleme me mushkëritë,” tha Dr. Finç.

Mushkëritë e njerëzve të parë gjithashtu kanë qenë të irrituara nga grimcat e polenit dhe materieve fekale të prodhuara nga kafshët.

Dr. Finç dhe Dr. Trambël argumentojnë se shkencëtarët duhet të konsiderojnë mundësinë që këto rrethana e kanë ndryshuar biologjinë tonë.

Toksinat e ajrit na dëmtojnë në shumë mënyra. Përveç lidhshmërisë së njohur me kancerin e mushkërive dhe sëmundjen e zemrës, shkencëtarët tani po gjejnë pika të reja kontakti me çrregullime të tilla si diabeti dhe sëmundja e Alzheimerit.

Nuk dihet se në çfarë mase ndotja e ajrit çon në këtë. Shkencëtarët po përpiqen gjithashtu të zbulojnë se si disa njerëz kanë fituar rezistencë.

Disa studiues argumentojnë se përgjigjet e këtyre pyetjeve qëndrojnë në të kaluarën tonë evolucionare. Edhe paraardhësit tanë kanë luftuar gjithashtu me toksinat nga ajri, thonë Benjamin Trambël i Universitetit të Arizonës dhe Kejleb Finç i Universitetit të Kalifornisë Jugore.

Ata shtojnë se paraardhësit tanë zhvilluan rezistencë ndaj këtyre ndotësve dhe se kjo përshtatje sot na siguron një gamë të kufizuar të mbrojtjes ndaj toksinave në ajër. Disa adaptime gjenetike, nga ana tjetër, na kanë bërë më të ndjeshëm ndaj sëmundjeve.

Rreth shtatë milionë vjet më parë, thatësirat në Afrikë u intensifikuan. Në savana në mënyrë periodike ka pasur stuhi të forta ranore nga Sahara.

“Kur pluhuri rritet, ju keni probleme me mushkëritë,” tha Dr. Finç.

Mushkëritë e njerëzve të parë gjithashtu kanë qenë të irrituara nga grimcat e polenit dhe materieve fekale të prodhuara nga kafshët.

Dr. Finç dhe Dr. Trambël argumentojnë se shkencëtarët duhet të konsiderojnë mundësinë që këto rrethana e kanë ndryshuar biologjinë tonë.

Për gjenet ka disa pikëpamje dhe konsiderohet se ato kanë evoluar në mënyrë të konsiderueshme që kur paraardhësit tanë u zhvendosën nga pyjet.

Një prej tyre është MARCO, e cila shërben si një skemë molekulare lidhëse e përdorur nga qelizat e sistemit imunitar në mushkëritë tona. Këto molekula pastrojnë bakteret dhe grimcat.

Thithja e ajrit me pluhur çoi në evolucionin e këtij gjeni tek stërgjyshërit tanë që endeshin nëpër savana. Kështu thotë hipoteza e Dr. Finç dhe Dr. Tambël.

Më vonë, paraardhësit tanë e mposhtën zjarrin. Tymi ka krijuar një presion të ri evolucionar, besojnë Dr. Finç dhe Dr. Tambël. Për shembull, enzimat e mëlçisë kanë evoluar, në mënyrë që të nxjerrim toksinat që udhëtojnë nga mushkëritë në qarkullimin e gjakut.

Geri Perdu nga Universiteti i Pensilvanisë dhe kolegët e tyre gjetën prova se tymi shkaktoi evolucionin e një gjeni tjetër – AHR. Ky gjen krijon proteina. Kur toksinat bashkohen me proteina, qelizat lëshojnë enzima që neutralizojnë toksinën. Sidoqoftë, fragmentet që mbeten mund të çojnë në dëmtimin e indeve.

Dr. Perdu beson se tek njerëzit është zhvilluar një përgjigje më e dobët e AHR-së si një kompromis për të minimizuar dëmet e shkaktuara nga toksinat nga ajri, por me sa më pak efekte anësore që të jetë e mundur.

Studiuesit kanë zbuluar se gjeni ApoE4 rrit rrezikun e demencës kur ekspozohet në ajër të ndotur. Sidoqoftë, këto anketime kanë të bëjnë me vendet e industrializuara.

Kur studiuesit vëzhguan komunitete të tilla si fermerët në fshatrat e varfër në Ganë ose pylltarët në Bolivi, ApoE4 pati një efekt të ndryshëm.

Në këto bashkësi, sëmundjet infektive janë shkaku kryesor i vdekjes. Në vende të tilla, ApoE4 rrit shanset që njerëzit të arrijnë moshën madhore dhe të kenë fëmijë.

Përzgjedhja natyrale mund të ketë favorizuar ApoE4 për qindra mijëra vjet, por ky gjen dhe të tjerë të ngjashëm me të mund të kenë pasur efekte anësore të dëmshme që ishin të padukshme për këtë kohë të pistë, me tym dhe moderne.

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Shendetsi

Dyndje para Gjykatës Civile në Shkup, qytetarët presin me orë të tëra për një dokument

Published

on

Dyndje të qytetarëve para Gjykatës Civile në Shkup janë bërë sot për të siguruar një dokument.

“Të paktën një metër rrini larg!
Vetëm neve na shtynë një metër a këta qëndrojnë këtu.
Mos u shtyni!
T’i a mos je më i mençuri nga të gjithë këtu sot?
Unë!
Po ju.
Unë për herë të parë po flas.

Radhë nuk po mund të mbajnë as gardianët, durimi i qytetarëve ka arritur kulmin dhe secili shtyhet për të hyrë brenda godinës. Në çdo fillim vit qytetarët që gëzojnë të drejtën e ndihmës për fëmijën e tretë, duhet të rinovojnë dëshminë se nuk e kanë humbur të drejtën e atësisë. E njëjta ka një afat kohor që të dorëzohet nëpër komunat përkatëse për të mos e humbur ndihmën financiare.

“Përderisa këtu rekomandimet po shkruajnë që distanca mes njerëzve duhet të mbahet 2 metra për shkak të masave anti kovid, radhë të gjata po vërehen këtu para Gjykatës Civile në Shkup”.

Qytetarët thonë se këto telashe janë paraqitur nga e hëna dhe pritjet janë më shumë dy orë secili.

“Kjo është katastrofë, ky kurrë s’ka qenë shtet dhe as që do bëhet ndonjëherë”.

“Duhet të na sjellin në shtëpi përmes postës e jo të na maltretojnë këtu të grumbullohemi, ashtu do ishte më lehtë përmes adresës dhe nuk do kishim rrezik nga infeksionet e virusit korona”.

“Aspak nuk është në rregull, shihe sa shumë popullsi ka këtu a brenda punojnë dy sportele megjithëse mbi 20 sportele tjera janë bosh. Edhe pse janë në orar të punës nuk iu ndihmojnë kolegëve të heqin kallaballëkun. Nuk është aspak në rregull”.

Kjo zonjë tha se radhën po e pret për nipin e saj, por aspak nuk pajtohet me trajtimin që po u bëhet.

“Ja po e sheh sa po mbajmë distancë, jemi të ngjitur njëri pas tjetrit, sportelet nuk punojnë atje. Hynë pa rend, i lëshojnë të tjerët vetëm se kanë njohur brenda, a ne do të presim këtu. Ja kjo është!”.

Nga Gjykata Themelore Civile Shkup thonë se stafi administrativ janë duke punuar me reduktime për shkak të rekomandimeve shëndetësore të mos përhapjes së virusit korona. Por, rregulli nuk po zbatohet edhe jashtë, ku qytetarët nuk mbajnë distancë dhe policia nuk është në gjendje të mbaj rendin.

Adnan Qaili

 

 

 

 

 

 

 

 


Continue Reading

Shendetsi

Aziri: Slogani “një shoqëri për të gjithë” vetëm farsë, në esencë jeni nacionalistë

Published

on

Deputeti i ASH-së Elmi Aziri sot kritikoi ashpër pushtetin aktual të udhëhequr nga LSDM-ja duke theksuar se slogani i kësaj partie “një shoqëri për të gjithë” është vetëm farsë dhe se në fakt kjo parti ka qenë dhe mbetet nacionaliste. Këto komente Aziri i bëri derisa iu përgjigj ministrit të brendshëm i cili kohë ë parë sipas tij ka deklaruar se opozita shqiptare nuk di se çfarë kërkon s ai përket ligjit për shtetësi.
“Ministri i Brendshëm dje përsëriti qëndrimin e tij se ne nuk dimë çfarë kërkojmë me ligjin për shtetësinë. Jo ministër, ne gjithsesi se e dimë se çfarë kërkojmë. Ne kërkojmë të drejtën themelore të çdo njeriu për shtetësi, ndërsa ju po udhëheqni një fushatë anti të drejtave të njeriut si duket të trashëguar nga sistemi i kaluar. Ne duam të heqim definicionet shovene që ekzistojnë në ligjin ekzistues. Për ne sot në RMV janë dy gjuhë zyrtare në pushtetin qendror ndërsa në atë lokal më shumë se dy gjuhë. Ndërsa ju duhet të respektoni ligjin për përdorimin e gjuhëve. Ne duam të nxjerrim nga sirtari këto qytetarë që ju i keni mbyllur dhe që çdo ditë ua vrisni perspektivën”, deklaroi Elmi Aziri, deputet i ASH-së, duke theksuar se slogani një shoqëri për të gjithë është vetëm farsë, për të shfrytëzuar për marrjen e votës ndërsa në esencë ngeleni nacionalistë.


Continue Reading

Shendetsi

Si të dalloni nëse tashmë keni kaluar coronavirusin

Published

on

Mënyra më e qartë për të kuptuar nëse keni pasur coronavirus është të bëni një test të antitrupave, megjithatë, ato nuk janë plotësisht të besueshme.

Dr. Dan Bunstone, kryeshefi mjekësor në Push Doctor tregon se si të dalloni nëse e keni pasur tashmë coronavirusin.

Nëse keni pasur simptoma të zakonshme – temperaturë të lartë, kollë të re të vazhdueshme dhe një ndryshim në shqisën tuaj të nuhatjes ose shijes – por nuk keni pasur një test për të kontrolluar, një test i antitrupave mund të jetë i dobishëm, shkruan Express.co.uk.

Dr. Bunstone tha: “Testet e antitrupave ekzistojnë, por nuk janë gjerësisht të disponueshme pasi ato vetëm do t’ju tregojnë se mund të keni pasur COVID-19 në ndonjë moment në të kaluarën. Ato nuk tregojnë kur keni pasur infeksionin, nëse tani jeni imun ndaj COVID-19, ose në të vërtetë sa kohë do të zgjasë ndonjë antitrup”.

Dr. Bunstone vuri në dukje se thjesht të dish që ke pasur virusin mund të jetë i dobishëm nga një perspektivë kurioziteti, por nuk ofron shumë më shumë në këtë fazë.

Si të dalloni nëse tashmë keni pasur coronavirus

Dr. Bunstone vuri në dukje se gati 20 për qind e njerëzve që kanë pasur COVID-19 nuk kishin asnjë simptomë. Sidoqoftë, shumica e njerëzve do të kenë pasur simptoma dhe ka disa shenja që mund të keni pasur tashmë virus pa e kuptuar.

Dr Bunstone shpjegoi: “Shumë sëmundje virale mund t’ju ​​lënë të ndiheni të lodhur deri në 12 javë pas infektimit. Simptomat e mundshme janë të gjera dhe nuk ka gjasa të shfaqen në të njëjtën mënyrë te secili individ, por zakonisht përfshijnë lodhje, dhimbje koke dhe dhimbje të muskujve ose nyjave”.

Është e rëndësishme të mbani mend se ndërsa coronavirusi është shqetësimi ynë kryesor tani, viruset e tjerë janë ende atje. Ndjenja e lodhjes për një periudhë të gjatë kohore mund të ndikojë në një virus tjetër – jo domosdoshmëritë COVID-19. Dr Bunstone përfundoi: “Nëse keni simptoma të vazhdueshme dhe nuk jeni të sigurt pse, sigurisht që ia vlen të kontrolloheni”. /Telegrafi/

Continue Reading

Trending