Connect with us

Business

​Shteti mbi gjysmë miliard euro borxhe bizneseve dhe qytetarëve

Published

on

Mbi gjysmë miliard euro ka arrit borxhi i shtetit ndaj kompanive dhe qytetarëve në vend. Borxhe të cilat janë në rritje vazhdimisht dhe kështu po kërcënohet seriozisht buxheti i shtetit.

Derisa shqetësuese mbetet që në disa organizata buxhetore dhe në Telekomin e Kosovës vazhdojnë të japin paga për punëtorë pa shkuar në punë fare.

Auditori i përgjithshëm i Zyrës Kombëtare të Auditimit, Besnik Osmani thotë se janë tri kërcënime serioze që po i bëhen buxhetit të shtetit, nga borxhet e mëdha të shtetit ndaj qytetarëve dhe bizneseve, nga rënia e të hyrave buxhetore dhe nga borxhi i jashtëm.

Osmani në një intervistë për Kp thotë se duke i llogaritur obligimet sipas të gjitha bazave, operatorët ekonomikë dhe qytetarët kanë pretendime financiare ndaj Qeverisë mbi 556 milionë euro, që sipas tij, ky trend është në rritje.

Osmani: Borxhet e mëdha, alarm për Qeverinë

“Nëse këto tria nuk menaxhohen mirë, buxheti kërcënohet në mënyrë serioze dhe të bëhet i aftë për të financuar institucionet e shtetit. Fatkeqësisht dy të fundit, borxhet kundrejt qeverisë nga bizneset dhe qytetarët po rriten prej 16 përqind në krahasim me vitin paraprak. Ky është një tregues shumë i dëmshëm, por njëkohësisht është edhe një alarm për institucionet që kanë përgjegjësi ta përmirësojnë këtë. Përkundër kësaj është treguesi tjetër që po rriten edhe borxhet e qeverisë ndaj bizneseve. Prandaj, me efikasitetin e sistemit gjyqësor dhe të përmbaruesve, ne do të jemi në një pozitë kur qeveria duhet t’i paguajë këto borxhe, derisa në anën tjetër është në pozitë që nuk mund të inkasosh dhe në anën tjetër duhet t’i paguash. Në këtë formë natyrisht që vjen kërcënimi. Këto borxhe kanë kaluar shifrën prej 500 milionë euro. Borxhi i jashtëm, është një borxh diku pak mbi 1 miliard euro”, tha Osmani.

Në anën tjetër shuma e borxheve të qytetarëve dhe bizneseve ndaj Qeverisë është pothuajse e njëjtë me atë të vitit paraprak – mbi 637 milionë janë borxhe të pa mbledhura, nga të cilat në nivel qendror janë 452 milionë dhe në nivel lokal 185 milionë.

Pjesa dërmuese e borxheve të pa mbledhura ka të bëjë me ATK-në dhe Doganën, të cilat së bashku kanë 404 milionë borxhe të pa mbledhura apo rreth 64% të shumës totale.

Auditori ka ngritë edhe një shqetësim tjetër, për disa organizata dhe ndërmarrje publike që japin paga për punëtorë pa shkuar në punë fare.

Osmani: Disa organizata japin paga për punëtorë të cilët nuk shkojnë në punë fare

“Sa i përket organizatave buxhetore të cilat financohen direkt nga buxheti i shtetit kemi një numër të caktuar të shkeljeve për të cilat ne kemi dhënë diku 950 rekomandime, që në shumicën e institucioneve janë të natyrës së njëjtë. Nëse marrim kategorinë e pagave ajo që ne kemi evidentuar është se kemi punësime të cilat janë lidhur kontrata në vepër dhe nuk janë respektuar procedurat e aplikimit që lidhen me transparencën dhe konkurrencën dhe pagat e tyre janë bërë nga kodet buxhetore që kanë qenë të gabuara. Te pagat po ashtu kemi raste të tjera kur janë paguar nga lista e pagave që është jashtë kriterit ligjor apo kemi raste të tjera kur janë paguar punëtorët, institucionet për të cilat ata punojnë dhe marrin pagat nuk kanë qenë në gjendje para auditorëve tonë të dëshmojnë se ata punëtorë kanë kryer punën e tyre qoftë edhe në kërkesa që kanë të bëjnë me vajtje ardhje në punë”, tha Osmani.

Ai më tej ka thënë se nga numri i organizatave që janë audituar për vitin 2019 kanë dhënë 26 opinione negative të auditimit, kryesisht për ndërmarrjet publike.

Shqetësimet, sipas Osmanit kanë të bëjnë me likuiditetin e ndërmarrjeve dhe lidhur me vështirësitë financiare që ato i kanë dhe do t’i kenë për t’i ofruar këto shërbime.

Osmani: Pika më kritike kemi për Telekomin dhe Postën

“Sa i përket institucioneve ku kemi pika më kritike janë pikërisht ndërmarrjet publike ngaqë kanë obligime qoftë afat shkurta dhe afat gjata. Ato po rriten në krahasim me vitet e kaluara. Kjo u pamundëson atyre që të paguajnë fatura për operimet që i kanë dhe nëse ky trend vazhdon në të ardhmen mund të ketë mungesë të shërbime themelore për qytetarët….(7:52) Sigurisht që raportet tona më voluminoze janë tek Telekomi dhe te Posta e Kosovës edhe për nga madhësia dhe për nga shërbimet të cilat ofrojnë. Ajo që kemi evidentuar tek këto ndërmarrje është përafërsisht e ngjashme me shkeljet të cilat unë sapo i përmenda tek grupimet(punësimet dhe pagat)për arsye se është e pa mundur që të përfshihen në një intervistë të gjitha”, tha ai.

Osmani duke folur për raportin e adutimit të vitit 2019, thotë se nga numri i organizatave që janë audituar përkundër pandemisë, mbulimi ka qenë në nivel.

Auditorit pohon se janë prodhuar rreth 130 raporte të auditimit që janë përfshirë të gjitha institucionet që përdorin paranë publike dhe është raportuat për një numër të caktuar të shkeljeve të cilat lidhen me menaxhimin e parasë publike dhe me kualitetin e shërbimeve kundrejt qytetarëve.

Nga viti paraprak vetëm 40 përqind e rekomandime janë zbatuar dhe 15 përqind janë në zbatim e sipër, ndërsa pjesa tjetër e rekomandimeve nuk ka filluar ende, kjo nënkupton që kërkohet një përkushtim më i madh.

Alsat

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Business

Të revoltuar me Qeverinë, organizatorët e ahengjeve vazhdojnë protestën

Published

on

Kompanitë e industrisë për organizimin e dasmave dhe ahengjeve protestojnë para qeverisë për të dytën ditë me radhë. Janë të revoltuar, siç thonë, që autoritetet e shohin gjendjen e tyre me përbuzje. Sipas organizatës pa ndihmë shtetërore do të duhet t’i mbyllin ndërmarrjet dhe t’i largojnë punonjësit nga puna. Një pjesë e kompanive në këtë veprimtari janë me 30 vjet ekzistencë dhe punësojnë mbi 10 mijë persona. Deficiti në këtë industri tejkalon 60 % krahasuar me vitin 2019, si rezultat i krizës ekonomike dhe shëndetësore. Qeveria është e mendimit se kjo industri është e përfshirë nga pakoja e pestë e masave, përkatësisht janë siguruar një milion euro, fonde të pakthyeshme për organizimin e të paktën 40 ngjarjeve, të cilat presin të angazhohen më shumë se 100 kompani si organizatorë, prodhues dhe qiramarrës të teknikës, por edhe angazhimi i artistëve, muzikantëve, aktorëve, punonjësve të kulturës, fotografëve, kameramanëve, producentëve, teknikëve dhe profesioneve të tjera që zakonisht merren me ose rreth industrisë së ngjarjeve.

Le të hyjë dikush në lëkurën tonë dhe le ta shohë se si duket të jesh pa të ardhura 14 muaj, të mos fitosh asgjë, të habiteni se si i  mbuloni shpenzimet. Nuk janë vetëm pagat e punonjësve që duhet të mbulohen, por kemi shumë kosto të tjera”, tha Maja Babiq, kryetare e shoqatës së industrisë së ngjarjeve.

Alsat

Continue Reading

Business

Më në fund paga minimale në Kosovë po rritet

Published

on

E caktuar në vitin 2011 me vendim të Qeverisë që aso kohe drejtohej nga kryeministri Hashim Thaçi, paga minimale në Kosovë nuk ka ndryshuar më asnjëherë. Edhe pse ka kaluar një dekadë nga ajo kohë, paga minimale ka mbetur 130 euro për të punësuarit e moshës nën 35 vjeç, si dhe 170 euro për të punësuarit e moshës mbi 35 vjeç. Për rritjen e pagës minimale, vazhdimisht ishin bërë premtime elektorale nga subjekte politike që kanë udhëhequr deri më tani me vendin por si të tilla ato kanë mbetur vetëm premtime. Së fundmi edhe kryeministri i sapozgjedhur, Albin Kurti premtoi rritje të pagës minimale në 250 euro.

Ndonëse sipas propozimit të Këshillit Ekonomiko-Social, Qeveria e Kosovës do të duhej që në fund të çdo viti kalendarik sipas ligjit në fuqi, të përcaktojë pagën minimale, një gjë e tillë nuk është bërë për 10 vite me radhë.

Në mesin e zotimeve të shumta, kryeministri Albin Kurti gjatë fushatës elektorale për zgjedhjet e fundit të 14 shkrutit, ka premtuar rritje të pagës minimale prej 250 euro, duke i përjashtuar po ashtu këtë kategori edhe nga tatimi në të ardhurat personale.

Nga njëri prej dikastereve kryesore në Qeverinë “Kurti 2”, Ministria e Financave kanë thënë  se premtimi i kryeministrit Kurtit, pritet të implementohet shumë shpejtë.

Madje, sipas zëdhënësit të Ministrisë së Financave, Muharrem Shahini, ashtu siç ishte proklamuar, rritja e pagës minimale nuk do ta prek edhe vlerën e pensioneve të përfituesve të skemave sociale.

“Çështja e rritjes së pagës minimale , ashtu edhe siç është prezantuar në Planin e Qeverisë nga Kryeministri do të imlementohet shpejtë. Po ashtu vlen të theksohet se vlera e pensioneve të përfituesêve të skemave sociale nuk është e lidhur me pagën minimale”, tha Shahini.

Premtime për rritjen e pagës minimale i janë bërë vazhdimisht edhe kryetarit të  Bashkimit të Sindikatave të Pavarura të Kosovës, Avdi Ajdinit i cili u shpreh optimist për realizimin e këtij premtimi nga ana e kryeministrit Kurti.

Ai madje thotë se rritja e pagës minimale do të duhej të bëhej 350 euro.

 “Ne kemi pasur si premtim pozitiv. Ne kemi luftuar me Qeveritë tjera për tu realizuar kjo e drejtë e punëtorëve po me asnjë Qeveri nuk kemi pasur mundësi ta realizojmë. Premtimi i Kurtit gjatë fushatës elektorale mbi rritjen e pagës minimale, unë besoj që do ta realizojë. Kurti ka premtuar rritje të pagës minimale prej 250 euro, ndërsa ne po kërkojmë që kjo të rritet e të bëhet 350 euro”, tha Ajdini.

Ajdini ka treguar se së fundmi përmes një shkrese të dërguar i ka kërkuar kryeministrit Albin Kurtit takim për të diskutuar edhe rreth rritjes së pagës minimale.

“Unë ja kam bërë një shkresë kryeministrit Albin Kurtit më 31 mars të këtij viti, përmes së cilës i kam kërkuar takim. Në takim kam planifikuar të diskutojë për pesë pika kryesore, në mesin e tyre edhe për rritjen e pagës minimale në Kosovë. Nuk kam marrë ende përgjigje”, theksoi ai.

E, për njohësin e çështjeve ekonomike, Musa Limani, rritja e pagës minimale në vend para se të implementohet do të duhej të siguroheshin mjetet financiare pasi që sipas tij, kjo do ta ngarkojë edhe buxhetin e Kosovës.

“Edhe nëse paga minimale bëhet 350 euro nuk ka asgjë të keqe, mirëpo duhet të ketë parasysh të sigurohen mjetet për rritjen e pagave, për arsye se pagat minimale te ne janë jashtëzakonisht të ulëta 130-170 euro. Sigurisht që do ta ngarkojë buxhetin e Kosovës dhe normal që pastaj do të ndikojë dhe do të jetë e obligueshme edhe për sektorin privat. Kjo mundet me qenë shpat me dy teha sidomos te sektori privat që mundet të kolapsojë. Kurse te sektori publik, duhet të sigurohen mjetet buxhetore”, tha Limani.

Bazuar në të metodologjinë ndërkombëtare rreth çmimeve të publikuara në Agjencinë e Statistikave të Kosovës për artikujt kryesor ekzistencial për vitin 2020, paga minimale në Kosovë do të duhej të ishte nga 280 deri në 300 euro. 

Alsat

Continue Reading

Business

AKB-ja: Qytetarët e Kosovës shpenzuan 10 milionë euro gjatë fundjavës në Shqipëri

Published

on

Aleanca Kosovare e Bizneseve ka bërë të ditur se në nga një hulumtim që ka kryer nga data 9-12 prill, 30 mijë kosovarë e kanë lëshuar vendin dhe kanë shkuar në Shqipëri, të cilët shpenzuar rreth 100 euro në ditë.

Kryetari i AKB-së, Agim Shahini, tha se në Shqipëri për gjatë vikendit kosovarët shpenzuan 10 milionë euro në Shqipëri.

Shahini ka thënë se AKB ka realizuar studim nga data 9 deri me 12 prill sesa qytetarë kaluan vikendin në Shqipëri pasi që masat janë në fuqi.

“Për këto 4 ditë Kosovën e kanë lëshuar 30 mijë qytetarë biznesmen, politikan, sportistë, zyrtarë shtetëror që kaluan në Durrës, Tiranë duke shpenzuar rreth 100 euro në ditë ku përfshirë akomodimin, pijet, transporti, taksa rrugore. Por këto do të jenë shumë më larta sepse në këto vizita relakusese nuk kursehet”.

“AKB ka vlerësuar se kosovaret shpenzuan 10 milion euro për vikend në Shqipëri pasi qeveria mbylli qendrat tregtare, hotelet dhe kafiteritë. 90% i shpenzojnë gjithë kapitalin kur kosovarët dalin jashtë. Vetëm 5 % e vizitorëve nga Shqipëria kthehen dhe vizitojnë Kosovën kundrejt atyre që shkojnë nga Kosova. Në këtë vikend nuk ka pasur vizitorë në Kosovë për shkak të masave”, tha ai.

Shahini ka rekomanduar Qeverisë që pas datës 18 prill të lejohet puna e plotë e bizneseve

“Prandaj AKB rekomandon qeverinë që sa më shpejt pas datës 18 të kthejë jetën në normalitet duke zbatuar masa për kontroll, por jo masa rigoroze. AKB është e shqetësua për përkeqësimin ekonomik në vend dhe është duke u thelluar. Ai bëri thirrje institucioneve për të siguruar vaksinën”, tha Shahini.

Alsat

Continue Reading

Trending